Verhuizen naar een zorginstelling zorgt vaak voor onnodige spanning

De verhuizing van ouderen naar een zorginstelling zorgt vaak voor onnodig veel spanning. Ouderen horen vaak ineens dat ze binnen een week moeten verhuizen naar een verpleeghuis.

“Het was een heel stressvolle tijd,” herinnert Gezina van Dorp zich. Op donderdag 19 januari kregen zij en haar twee zussen van het zorginstelling te horen dat er een plek vrijgekomen was en dat de verhuizing van hun moeder een week later, op donderdag 26 januari, zou moeten plaatsvinden.

Wanneer ze dit aanbod niet accepteerden, zou het appartement aan iemand anders op de wachtlijst worden toegewezen. De kinderen zetten alles op alles om de verhuizing mogelijk te maken. “Het overviel ons wel,” stelt Van Dorp. “We hebben nog gevraagd of het niet een weekje later kon, maar dat was niet mogelijk.”

Moeder kampt met Alzheimer

Tegelijkertijd ging de geestelijke conditie van haar moeder, die kampt met Alzheimer, snel achteruit. “Ze kon niet meer zelfstandig in haar aanleunwoning blijven. Daarom hebben we het aanbod geaccepteerd.”

Uiteindelijk vonden de zussen na veel rondbellen een verhuisbedrijf bereid de klus te klaren. “Daar hadden we geluk mee en ook met het feit dat we gemakkelijk vrij konden krijgen van ons werk, maar dat geldt natuurlijk niet voor iedereen.”

Ook was een groot deel van de spullen van haar moeder al bij een eerdere verhuizing naar een aanleunwoning opgeruimd. “Dat scheelt natuurlijk, maar we moesten evengoed nog de helft van de spullen wegdoen.”

‘Toch een soort eindstation’

Niet alleen praktisch gezien was het intens, ook geestelijk. “Je verhuist je moeder toch naar een soort eindstation. Dat was voor ons als kinderen best heftig. Gelukkig pakte onze moeder het allemaal heel goed op.”

Voor de medewerkers van Ontzorgd Verhuizen is dit een herkenbaar verhaal. Ze treffen geregeld senioren in tranen. “Wat we nogal eens zien is dat ouderen maanden of jaren op een wachtlijst staan en dan ineens een telefoontje krijgen van de zorginstelling met de mededeling dat ze binnen enkele dagen moeten verhuizen, omdat er een appartement vrijkomt. Dan is daar plotseling het besef: nu gaat het gebeuren. Daar schrikken die ouderen toch van.”

Verhuisbedrijven vaak volgepland

Vaak staat er een week voor het leeghalen en schoon opleveren van het vrijgekomen appartement en het installeren van de nieuwe bewoner. “Verhuisbedrijven zijn op zo’n korte termijn vaak al volgepland. Noodgedwongen vallen de betrokkenen dan terug op familie en vrienden die ook weer hun eigen volle agenda’s hebben.”

Senioren die op een wachtlijst staan, kunnen niet vroeg genoeg beginnen met het opruimen van spullen. “Daar hebben ze nog maar weinig tijd voor als ze daadwerkelijk een oproep krijgen. Vergeet niet dat de nieuwe ruimte vaak de helft kleiner is. Ouderen willen vaak te veel meenemen en moeten dan toch echt streng zijn voor zichzelf. Bij driekwart van onze klanten is dat een probleem.”

‘Red je er maar mee’

Het verhuisbedrijf heeft contact gelegd met ouderenbond ANBO en Omroep Max om dit onderwerp onder de aandacht te brengen.  “Instellingen zouden zich bij het inplannen van verhuizingen wel wat flexibeler op mogen stellen,” stelt Ontzorgd Verhuizen. “We horen nog weleens dat mensen het gevoel hebben aan hun lot te worden overgelaten, zo van: red je er maar mee.”

Op het moment dat ouderen op de wachtlijst geplaatst worden, zouden zij volgens Ontzorgd Verhuizen al van het verpleeghuis moeten horen dat ze het beste zo snel mogelijk met opruimen kunnen beginnen en dat ze ook alvast  een verhuisbedrijf inschakelen. Dat scheelt veel kostbare tijd wanneer het moment daar is.

‘Ook de kinderen erbij betrekken’

Ontzorgd Verhuizen: “Dan kunnen we een gesprek inplannen en ruim van tevoren zaken doorspreken. Daarmee kun je onnodige spanning op het laatste moment voorkomen. Ook de kinderen moeten daarbij betrokken worden, juist omdat de ouderen zich gevoelsmatig afzetten tegen de verhuizing naar een verpleeghuis. Daar denken ze liever niet over na.”

Ouderenbond ANBO herkent de problematiek. “De verhuizing naar een verpleeghuis is over het algemeen niet iets waar mensen naar uitkijken, maar er komt wel veel bij kijken. Het zou fijn zijn als er vanuit de instellingen, voor zover dat niet al gebeurt, iets meer begeleiding zou zijn bij de voorbereidingen. Je kunt dan bijvoorbeeld denken aan het opstellen van een stappenplan. Daardoor krijgen de betrokkenen toch wat meer overzicht.”

Branchevereniging zorgorganisaties

De zorginstellingen zijn verantwoordelijk voor het beheer van de wachtlijsten en zij berichten betrokkenen ook over vrijkomende plekken. ActiZ, de branchevereniging van zorgorganisaties, realiseert zich dat het moment van verhuizen van de vertrouwde eigen woning naar een plek in het verpleeghuis heel impactvol is en ineens snel kan gaan.

“Wij zien veel ouderen en familie met dit moment worstelen. Waar mogelijk bereiden zorgorganisaties ouderen en hun naasten zo goed mogelijk voor op dit belangrijke moment.”

Dat dit moment er ineens kan zijn, komt volgens Ruizendaal doordat overlijdens van bewoners veelal niet te voorspellen zijn. Bovendien willen de verpleeghuizen beschikbare plekken zo goed mogelijk benutten. “Er staan namelijk heel veel mensen op de wachtlijst, ruim twintigduizend, die allemaal zo snel mogelijk een verpleeghuisplek nodig hebben.”

Bron: Leeuwarder Courant | André Horjus | maart 2023